नाशिकचे अंजनेरी हिल्स

        लोणावळा, खंडाळा, माथेरान या ठिकाणांपाठोपाठ आता नाशिकपासून हाकेच्या अंतरावर असलेल्या अंजनेरी परिसरावर अनेक विकसकांचे लक्ष केंद्रित झालेले आहे. विविध शिक्षण संस्था, फार्म हाऊस, वॉटर पार्क, रिसॉर्टस, हॉटेल्स या आणि अशा विविध बाबींनी हा परिसर नावारुपाला येत आहे. अंजनेरी हिल्स म्हणून झपाट्याने विकसीत होणाऱ्या या परिसरावर टाकलेला हा फोकस....

रिजनल पार्क झोन

       त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील सुमारे हजार हेक्टरचा परिसर राज्य सरकारने रिजनल पार्क झोन म्हणून घोषित केला आहे. त्यामुळे याठिकाणी अमर्याद विकास कामांवर निर्बंध आहेत. रिसॉर्ट, हॉटेल्स, करमणुकीशी निगडीत विविध बाबी यासारख्या बाबींना येथे चालना देण्यात आली आहे. डोंगर, वनराई आणि धार्मिक स्थळांनी बहरलेला हा परिसर पर्यटकांसाठी आकर्षणाचे केंद्र आहे. आता हा परिसर अंजनेरी हिल्स म्हणून नावारुपाला येणार आहे. 

 एज्युकेशन हब

       अंजनेरी परिसरात सध्या संदीप फाऊंडेशन, सपकाळ नॉलेज हब, ब्रह्मा व्हॅली या तीन शिक्षण संस्था कार्यरत आहेत. या तिन्ही संस्थांमध्ये विविध अभ्यासक्रम नव्याने सुरु होणार आहेत. त्यामुळे या तिन्ही संस्थाचा विस्तार प्रस्तावित आहे. आगामी काही वर्षात या ठिकाणी इतरही शिक्षण संस्था येणार आहेत. नाशिक जिल्हा मराठा विद्या प्रसारक संस्था, विखे-पाटील शिक्षण संस्था यांनी या परिसरात जागा घेतली आहे. तर काही संस्था येथे जागेच्या शोधात आहेत. इंटरनॅशनल स्कूल्स, मॅनेजमेंट इंजिनीअरींग, फार्मसी यासारख्या इन्स्टिट्यूटमुळे हा परिसर एज्युकेशन हब म्हणून विकसीत होण्याचा मार्गावर आहे.

वेलनेस टुरिझम

       ठराविक आजारावर उपचार घेण्यासाठी भारतात, महाराष्ट्रात आणि नाशिक परिसरात येणाऱ्यांचे प्रमाण मोठे आहे. याद्वारेच नाशकात मेडिकल टुरिझम वाढताना दिसत आहे. याच्याच जोडीला आता अंजनेरी परिसर वेलनेस टुरिझमद्वारे नावारुपाला येण्याचे जाणकारांकडून सांगितले जात आहे. आजारी पडूच नये यासाठी घेण्यात येणाऱ्या विविध काळजी आणि खबरदारींचे मार्गदर्शन याठिकाणाहून मिळू शकेल. खासकरुन मेडिटेशन, योगा, आयुर्वेद अशा विविध बाबींना वाहिलेल्या संस्था या ठिकाणी सुरु होऊ शकणार आहेत. इगतपुरी येथे विपश्यना केंद्राच्या धर्तीवर असलेल्या या संस्थांमध्ये येणाऱ्यांना धार्मिक पर्यटनही करता येवू शकेल. तसेच, नाशकात वैद्यकीय उपचार घेतल्यानंतर ताण घालविण्यासाठीचे केंद्रही याठिकाणी साकार होऊ शकतील. ज्या पद्धतीने उरळी कांचन, लोणावळा विकसीत झाले. त्याच धर्तीवर अंजनेरी हिल्स विकसीत होण्याचे संकेत दिले जात आहेत.

आयटी हब

       इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी अर्थात आयटी उद्योग हा प्रदूषणविरहीत आहे. त्यामुळे नाशिकताली आयटी उद्योग या परिसरात बहरायला हवा, अशी अपेक्षा बागळगली जात आहे. मोठ्या आयटी कंपन्या त्यांचा उद्योग हिरवाच्छादित ठेवतात. तसेच, प्रदूषण कमी होईल यादृष्टीने तो विकसीत करतात. त्यामुळे अशा प्रकारच्या उद्योगांना याठिकाणी चालना देण्यासाठी अनेक जण प्रयत्नशील झाले आहेत.

फार्म हाऊस

       नाशकातील नामांकीत डॉक्टर्स, इंजिनिअर्स, आर्किटेक्ट, उद्योजक यांनी अंजनेरी परिसरात ६३ एकर क्षेत्रावर फार्म हाऊसची संकल्पना विकसीत करण्याचे निश्चित केले आहे. त्यानुसार ३० फार्म हाऊस बांधून झाले आहेत. तर इतरांचे काम सुरु आहे. त्यामुळे हे फार्म हाऊस या परिसरात आकर्षणाचा विषय ठरु शकतील.

ट्रेकिंग सेंटर

       अंजनेरी येथे राज्यातील पहिले ट्रेकिंग इन्फॉर्मेशन सेंटर प्रस्तावित आहे. गिरीप्रेमींसाठी हे सेंटर  अत्यंत मोलाचे आहे. धाडसी खेळांच्या उपक्रमांना प्रोत्साहन देण्याच्या हेतूनेच हे सेंटर उभारले जाणार आहे. तीन एकरात उभारण्यात येणाऱ्या या सेंटरला पर्यटन विभागाने तत्त्वत: मान्यता दिली आहे. सव्वा कोटी रुपये खर्चुन होणाऱ्या या सेंटरद्वारे विविध सुविधा पुरविल्या जाणार आहेत.

सायकल ट्रॅक

       नाशिकपासून त्र्यंबकपर्यंत चौपदरी रस्त्याला समांतर सायकल ट्रॅक करण्याचे प्रस्तिवात आहे. यामुळे सायकल आणि पर्यावरण प्रेमींसाठी ही सुखद बाब आहे. या ट्रॅकच्या रुपाने या मार्गाचे वेगळेपण दिसतानाच या परिसरातील वैभवात भरच पडणार आहे.

व्हल्चर रेस्टॉरंट

       निसर्गाचा सफाई कामगार म्हणून ओळख असलेल्या गिधाडांच्या संरक्षण आणि संवर्धनासाठी अंजनेरी येथील वनविभागाच्या जागेत व्हल्चर रेस्टॉरंट विकसीत करण्यात येणार आहे. साधारण एक एकर जागेवर तारेचे कुंपण घातले जाईल. म्हणजेच ही जागा गिधाडांसाठी राखीव  राहील. या जागेत परिसरातील मृत जनावरे टाकण्यात येतील. तत्पुर्वी मृत जनावरांच्या शरीरात डायक्लोफिनॅक औषधाचा अंश आहे की नाही याची खात्री पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्यांकडून केली जाईल. मृत जनावरे हेच गिधाडांचे खाद्य असते. या रेस्टॉरेंटच्या माध्यमातून ते गिधाडांना उपलब्ध होतानाच जनावरांच्या मृतदेहाची योग्यरितीने विल्हेवाट लावण्याचीही सुविधा उपलब्ध होईल. गिधाडे नामशेष होण्याच्या मार्गावर असल्याने या रेस्टॉरंटद्वारे गिधाडांचे मोठ्या प्रमाणात संरक्षण होऊ शकेल.

कॉन्झर्वेशन रिझर्व्ह

       अंजनेरीचा परिसर हा आयुर्वेदिक आणि दुर्मिळ वनस्पतींसाठी नावाजलेला आहे. त्यामुळे या वनस्पतींच्या संवर्धनासाठी या भागात २०० एकर क्षेत्रावर कॉन्झर्वेशन रिझर्व्ह स्थापण्याचा निर्णय वनविभागाने घेतला आहे. या अभयारण्यांच्या धर्तीवर असलेल्या रिझर्व्हमुळे दशमुळारिष्ट, टेटू, मूरडशेंग, अश्वगंधा, कळलावी, सालवण, पिटवण, बेल, शिवण, कोरफड यासारख्या औषधी वनस्पतींचे मोठ्या प्रमाणात संरक्षण करताना त्यात वाढ करता येणार आहे. तसेच, राज्य आणि केंद्र सरकारकडून त्यास निधी उपलब्ध होऊ शकेल.

चौपदरी ग्रीन रस्ता 

       नाशिक ते त्र्यंबक हा साधारण तीस किलोमीटरचा रस्ता चौपदरी करण्याचे काम लवकरच सुरु होणार आहे. हा रस्ता ग्रीन आयडॉल करण्याचा निश्चय सार्वजनिक बांधकाम विभागाने केला आहे. या रस्त्याच्या कडेला सध्या असलेल्या शंभर ते सव्वाशे वृक्षांचे पुनर्रोपण आणि सद्यस्थितीत असलेल्या वृक्षांच्या बदल्यात झाडे लावण्यात येणार आहेत. रस्त्याच्या दुतर्फा मोठ्या प्रमाणात रोपांची लागवड या रस्त्याचे महत्त्व वाढविणार आहे.

ब्रह्मगिरी फेरी

        श्रावणात ब्रह्मगिरी फेरीसाठी भाविकांसह युवकांची मोठी झुंबड उडते. त्यामुळे श्रावण सोमवारी अंजनेरीचा परिसरही बहरुन जातो. अंजनेरी हिल्स म्हणून हा परिसर विकसीत झाल्यानंतर येथे भाविक आणि युवकांची संख्या आणखीनच वाढण्याची शक्यता आहे. यासाठी विशेष प्रयत्नांची गरज आहे.

        निसर्ग समृद्धीने नटलेल्या अंजनेरी परिसराचे महत्त्व मोठे आहे. प्रचंड क्षमता असूनही हा भाग तसा दुर्लक्षितच राहिला आहे. मात्र, आता हा परिसर अंजनेरी हिल्स म्हणून नावारुपाला आणण्यासाठी प्रयत्न सुरु झाले आहेत. -शशी जाधव, संचालक, शुभम वॉटर पार्क

       नाशिक लगत असलेला अंजनेरी परिसर ग्रीन थीमद्वारे विकसीत होत आहे. याठिकाणी होणारा प्रत्येक प्रकल्प मोठ्या प्रमाणात रोपांची लागवड करीत आहेत. त्यामुळे या परिसराचे हिरवी समृद्धी कायम राहणार आहे. तसेच, या परिसरात येत्या काळात वेलनेस आणि होली टुरिझमलाही चालना मिळेल