कारखान्यांतून बाहेर पडणारे विविध
दूषित वायू व वाहितमल तसेच यंत्रांचे मोठे आवाज ही प्रमुख औद्योगिक प्रदूषके आहेत.
कारखान्यांच्या धुराड्यातून कार्बन डाय-ऑक्साइड, सल्फर डायऑक्साइड,
कार्बन मोनॉक्साइड यांसारखे अपायकारक वायू वातावरणात सोडले जातात.
त्यामुळे हवेचे प्रदूषण होते. अशी दूषित हवा सजीव सृष्टीला अपायकारक ठरते.
कारखान्यांतील उत्सर्जित वायू व उष्णता यांमुळे वातावरणाचे तापमान वाढते.
कारखान्यांतून बाहेर पडणार्‍या विविध प्रकारच्या आम्लांमुळे आम्लवर्षण होते.
आम्लवर्षणामुळे वनस्पती, प्राणी, मृदा,
पिके, ऐतिहासिक वास्तू किंवा शिल्पे यांच्यावर
दुष्परिणाम होतात. उद्योगांमध्ये वापरण्यात येणार्‍या क्लोरोफ्लुओरोकार्बनमुळे
उच्च वातावरणस्तरातील ओझोन थराचा क्षय होत आहे. औद्योगिक प्रदूषणांमुळे हरितगृह
परिणाम ( सूर्याकडून आलेली उष्णता पृथ्वीवरील वातावरणात स्थानबंधन झाल्यामुळे
होणारा परिणाम) जाणवू लागले आहेत.कारखान्यांतील वाहितमल नद्या, नाले, सरोवरे, खाड्या, समुद्र इ. जलाशयांत सोडल्याने त्यातील पाणी प्रदूषित होते. प्रदूषित पाणी
मानवी आरोग्यास तसेच परिसंस्थांना अपायकारक ठऱते. गंगा नदीच्या काठावर उभारण्यात
आलेले कारखाने व त्यामुळे निर्माण झालेली नागरी केंद्रे यांमुळ गंगा नदीचे पाणी
खूप दूषित झाले आहे. जगातील तेलशुद्धीकरण कारखाने प्रामुख्याने समुद्रकिनार्‍यावर
स्थापन झालेले
नाशिकमधील वाढते प्रदूषण
मुंबई, पुणे या शहरानंतर आता नाशिकसारख्या झपाटयाने विकसीतत होणा-या शहरालाही
प्रदूषणाने वेढले आहे.यात प्रामुख्यांने वाहनांतून निघणा-या धूरामुळे होणारे
प्रदूषण आणि गोदावरीचे प्रदूषण आहे प्रदूषणाला रोखण्यासाठी माञ कोणत्याही प्रकारचे
भरीव प्रयत्ना होतांना दिसत नाही हे दूदर्वे !
प्रदूषणाला आळा घालण्यासाठी शासकीस स्तरावून इको फ्रेंडली
असणा-या वेगवेगळया कन्सेपटचा वापर करण्यावर भर देणे गरजेचे आहे. त्यासाठी
वेगवेगळया योजना आखण्यात याव्या वैयवितक स्‍वच्‍छतेबरोबर सार्वजनिक स्‍वच्‍छतेला
महत्वै देणे गरजेचे बनले आहे प्रदूषण कमी करून पर्यावरण संवर्धनाकडे अधिक लक्ष
दिले गेले पाहिजे असे मला वाटते स्वयंसेवी संस्था बरोबरोच शासकीय तसेच निमशासकीय
स्तरावरून समाजात
सार्वजनिक अस्‍वच्‍छता
प्रदूषणाला हानीकारक
मला नेहमी एक प्रश्‍न
पडतो की माणुस जेवढी व्‍यव्‍तीगत स्‍वच्‍छतेची काळजी घेतो
त्‍याच्‍या कित्‍येक पटीने सार्वजनिक स्‍वच्‍छता महत्‍वाची
असते. परंतु तरीही प्रत्येक जण
त्‍याकडे जाणिव पूर्वक दूर्लक्ष करतांना दिसतात. वाढत्‍या
प्रदूषणाला फवत वायूप्रदूषण तसेच
जल प्रदूषणच जबाबदार नसून त्‍याला मानवनिर्मित सार्वजनिक
अस्‍वच्‍छताही तितकीच जबाबदार आहे
याची सुरूवात ग्रहीणींपासून होते महिला घरातील कचरा
घंटागाडीत न टाकता रस्‍त्‍यांच्‍या दूतर्फा टाकतात
त्यामुळे प्रदूषण तर होतेच पण सार्वजनिक आरोग्‍यही
धोवयात येते त्यामुळे डासांची निर्मिती होउन रोगराइचा
अस्‍वच्‍छता निर्माण करून प्रदूषण वाढ करणा-यांवर कठोर
कार्रवाइ करण्यात यावी.
जलप्रदूषण गोदावरीचे-
औद्योगीकरण आणि
रसायनांमुळेच बहुतेक नद्या प्रदूषित झाल्याचा सर्वसाधारण समज असला, तरी गोदावरी नदीबाबत वास्तव वेगळेच आहे. करोडोंचे पापक्षालन करणाऱ्या
गोदामातेचे ८२ टक्‍के जलप्रदूषण तिचा आशीर्वाद व पुण्य घ्यायला येणाऱ्या
भाविकांमुळेच होते. औद्योगिक प्रदूषणाचा वाटा फक्‍त १८ टक्‍के आहे. स्वाभाविकच
गोदामातेला जीवदान देण्याची जबाबदारीही तिच्यावर अपार श्रद्धा ठेवणाऱ्या
नाशिककरांवरच येऊन पडते.
ध्वनीप्रदूषण
मोठा आवाज म्हणजे
ध्वनिप्रदुषन-ध्वनिप्रदुषनाणे चिडचिड वाढते.रक्तदाब वाढतो.ध्वनिप्रदुषनला कारणीभूत
ठरणारे अनेक घटक आहे.त्यात सार्वजनिक उसतावांच्या वेळी मोठा आवाज निर्माण होणारे
ढोल तसेच सौन्डचा वापर सर्रासपणे केल्याने ध्वनिप्रदुषननिर्माण होऊन जनतेला तसेच
जेष्ट माणसाना वेगवेगळ्या प्रकारचे आजार जुडतात.याबरोबरच मोटारींचा आवाजही
ध्वनिप्रदुषनात भर घालतो.ध्वनिप्रदुषनाला आळा घालण्यासाठी प्रशासकीय पातळीवर
पाहिजे त्या प्रमाणात प्रयत्न होत नसल्याने त्यात दिवसेंदिवस वाढच होत आहे.
